Infeciologia›Infeções e infestações da pele e tecidos molesPublicado (Premium)

Infeções e infestações da pele e tecidos moles

Matriz PNA:MD · MecanismosD · DiagnósticoP · PrevençãoGD · Gestão

Atualizado em 29 de setembro de 2026 · 13 perguntas neste tema

Em resumo

A pele da criança é o sítio de algumas das infeções mais frequentes da pediatria e de uma meia dúzia de infestações que passam de uma criança para a família inteira. A maioria resolve-se no centro de saúde; o que muda em relação ao adulto são as doses por peso, as formas próprias da idade e o peso dos conviventes no tratamento. O que é comum às duas idades (camadas da pele, abcesso, celulite e fascite necrosante) segue as regras das infeções da pele e tecidos moles do adulto.

O impetigo é a infeção cutânea bacteriana mais frequente da criança, sobretudo entre os 2 e os 5 anos. O não bolhoso dá crostas cor de mel na face e nos membros e trata-se com antisséptico ou antibiótico tópico durante 5 dias; o bolhoso e o extenso levam antibiótico oral. A mesma toxina esfoliativa do Staphylococcus aureus que faz a bolha do impetigo bolhoso, quando circula a partir de um foco distante, dá a síndrome da pele escaldada: eritema doloroso, Nikolsky positivo e mucosas poupadas numa criança pequena, que se interna.

Em volta do olho, a pergunta é se a infeção está à frente ou atrás do septo orbitário. A celulite pré-septal, muito mais frequente antes dos 5 anos, tem olho normal e trata-se com amoxicilina e ácido clavulânico; a orbitária, quase sempre a partir de uma sinusite etmoidal, dá dor com os movimentos oculares, proptose e oftalmoplegia, pede TC e antibiótico endovenoso, e pode precisar de drenagem. Na varicela, a complicação mais frequente é a sobreinfeção das vesículas, e a celulite que alastra depressa é fascite por estreptococo até prova em contrário.

Nas infestações e micoses o erro está quase sempre fora da criança. A escabiose trata-se com permetrina a 5%, repetida uma semana depois, no doente e em todos os conviventes ao mesmo tempo; na pediculose só se trata quem tem piolhos vivos. A tinha do couro cabeludo precisa de antifúngico oral, porque o tópico não chega ao folículo. O molusco contagioso e as verrugas desaparecem sozinhos na maioria e só se tratam quando incomodam.

O que não se pode falhar é a criança com varicela e celulite que progride em horas, a celulite periorbitária com proptose ou baixa da visão, o lactente com pele escaldada tratado em ambulatório, a escabiose tratada só no doente e o kerion drenado como se fosse um abcesso.

Referências

  1. Gual Sánchez M, del Rosal Rabes T. Infecciones de piel y partes blandas de origen bacteriano. In: Guerrero-Fernández J, Cartón Sánchez A, Barreda Bonis A, Menéndez Suso J, Ruiz Domínguez J, editores. Manual de diagnóstico y terapéutica en pediatría. 6.ª ed. Madrid: Editorial Médica Panamericana; 2017. p. 1301-5.
  2. Gómez García R, Guerrero-Fernández J, de Lucas Laguna R. Micosis y parasitosis cutáneas. In: Guerrero-Fernández J, Cartón Sánchez A, Barreda Bonis A, Menéndez Suso J, Ruiz Domínguez J, editores. Manual de diagnóstico y terapéutica en pediatría. 6.ª ed. Madrid: Editorial Médica Panamericana; 2017. p. 1307-17.
  3. Enfermedades exantemáticas de origen infeccioso. In: Guerrero-Fernández J, Cartón Sánchez A, Barreda Bonis A, Menéndez Suso J, Ruiz Domínguez J, editores. Manual de diagnóstico y terapéutica en pediatría. 6.ª ed. Madrid: Editorial Médica Panamericana; 2017. cap. 132.
  4. Rimbau Serrano I, Baquero Artigao F. Celulitis preseptal y orbitaria. In: Guerrero-Fernández J, Cartón Sánchez A, Barreda Bonis A, Menéndez Suso J, Ruiz Domínguez J, editores. Manual de diagnóstico y terapéutica en pediatría. 6.ª ed. Madrid: Editorial Médica Panamericana; 2017. p. 1322-5.
  5. Staphylococcal infections. In: Loscalzo J, Fauci A, Kasper D, Hauser S, Longo D, Jameson JL, editors. Harrison's principles of internal medicine. 21st ed. New York: McGraw Hill; 2022. cap. 147.
  6. Molluscum contagiosum, monkeypox, and other poxvirus infections. In: Loscalzo J, Fauci A, Kasper D, Hauser S, Longo D, Jameson JL, editors. Harrison's principles of internal medicine. 21st ed. New York: McGraw Hill; 2022. cap. 196.
  7. National Institute for Health and Care Excellence. Impetigo: antimicrobial prescribing (NG153). London: NICE; 2020.
  8. Salavastru CM, Chosidow O, Boffa MJ, Janier M, Tiplica GS. European guideline for the management of scabies. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2017;31(8):1248-53.
  9. British Association of Dermatologists. Management of scabies in the UK: expert consensus guidance. London: BAD; 2023.
  10. Sterling JC, Gibbs S, Haque Hussain SS, Mohd Mustapa MF, Handfield-Jones SE. British Association of Dermatologists' guidelines for the management of cutaneous warts 2014. Br J Dermatol. 2014;171(4):696-712.
  11. Primary Care Dermatology Society. Molluscum contagiosum. Clinical guidance. PCDS; [consultado em 2026 set 28].
  12. Centers for Disease Control and Prevention. Clinical care of head lice. Atlanta: CDC; [consultado em 2026 set 28].
  13. Amagai M, Matsuyoshi N, Wang ZH, Andl C, Stanley JR. Toxin in bullous impetigo and staphylococcal scalded-skin syndrome targets desmoglein 1. Nat Med. 2000;6(11):1275-7.
  14. Brazel M, Desai A, Are A, Motaparthi K. Staphylococcal scalded skin syndrome and bullous impetigo. Medicina (Kaunas). 2021;57(11):1157.
  15. Direção-Geral da Saúde. Duração de terapêutica antibiótica em patologia infeciosa. Norma n.º 006/2014, atualizada a 17/11/2022. Lisboa: DGS; 2022.
  16. Direção-Geral da Saúde. Programa Nacional de Vacinação 2020. Norma n.º 018/2020, de 27/09/2020. Lisboa: DGS; 2020.
  17. Direção-Geral da Saúde. Livro Azul de Vacinas: Programa Nacional de Vacinação e outras estratégias de imunização. Lisboa: DGS; 2025.
  18. Decreto Regulamentar n.º 3/95, de 27 de janeiro. Diário da República, I série-B, n.º 23; 1995. p. 500-1.

13 perguntas sobre Infeções e infestações da pele e tecidos moles

Ler consolida, treinar é o que fixa. Cada pergunta tem justificação alínea a alínea, no formato da Prova Nacional de Acesso.

Criar conta e treinar